ATEX zone 0 is de zwaarste classificatie binnen explosiegevaarlijke omgevingen. In deze zone is een explosieve atmosfeer continu of langdurig aanwezig. Dat betekent dat apparatuur die hier wordt toegepast aan de strengste veiligheidseisen moet voldoen.
Voor bedrijven in de industrie, opslag en procesomgevingen is zone 0 een belangrijk uitgangspunt bij het kiezen van veilige installaties en verlichting. Een verkeerde toepassing kan direct risico’s opleveren voor mensen, installaties en bedrijfscontinuïteit.
ATEX is Europese regelgeving voor omgevingen waar explosiegevaar kan ontstaan door brandbare gassen, dampen of stof. Om dit risico beheersbaar te maken worden locaties ingedeeld in verschillende zones.
Zone 0 is daarbij de meest kritische zone. Volgens de ATEX-definitie gaat het om een ruimte waar een explosieve atmosfeer:
In zone 0 is het explosiegevaar dus geen uitzondering, maar een constante factor waarmee rekening moet worden gehouden.
Zone 0 komt vooral voor op plekken waar brandbare stoffen permanent aanwezig zijn in de vorm van gas of damp.
Typische situaties zijn:
De zone-indeling wordt meestal vastgesteld via een risicoanalyse of explosieveiligheidsdocument (EVD). Dit gebeurt vaak in samenwerking met veiligheidsdeskundigen en installatiespecialisten.
In de praktijk ontstaat vaak verwarring tussen de verschillende ATEX-zones. Het onderscheid zit vooral in hoe vaak explosieve atmosfeer aanwezig is.
Zone 0 vraagt dus om de hoogste mate van bescherming en de strengste apparatuurkeuze.
In zone 0 is het risico op ontsteking structureel aanwezig. Dat betekent dat zelfs een minimale ontstekingsbron voldoende kan zijn om een explosie te veroorzaken.
Daarom gelden in zone 0 strikte eisen voor onder andere:
Alle componenten moeten ontworpen zijn om veilig te functioneren zonder dat ze een mogelijke ontstekingsbron vormen.
Niet alle ATEX-apparatuur is automatisch geschikt voor zone 0. Alleen producten met de juiste bescherming en classificatie mogen hier worden toegepast.
In zone 0 wordt vaak gewerkt met intrinsiek veilige apparatuur, aangeduid als:
Dit betekent dat het systeem zodanig ontworpen is dat zelfs bij storingen geen ontstekingsenergie kan ontstaan.
Belangrijke aandachtspunten bij apparatuurkeuze zijn:
Zone 0 laat geen ruimte voor interpretatie. De specificaties moeten volledig kloppen met de omgeving waarin het product wordt toegepast.
Voor werkzaamheden en installaties in ATEX zone 0 gelden strikte Europese richtlijnen. De belangrijkste basis is de ATEX 114-richtlijn (voor apparatuur) en de ATEX 153-richtlijn (voor veilig gebruik op de werkplek).
Zone 0 vereist dat apparatuur altijd aantoonbaar voldoet aan de hoogste veiligheidsnormen. Certificering, markering en correcte toepassing zijn hierbij essentieel.
Daarnaast is een nauwkeurige zone-indeling, volledige documentatie en periodieke inspectie noodzakelijk om te blijven voldoen aan de regelgeving.
Bedrijven met explosiegevaarlijke zones zijn verplicht om een explosieveiligheidsdocument (EVD) op te stellen. Hierin wordt onder andere vastgelegd:
Zone 0 vormt daarbij altijd het meest kritische onderdeel van de risicoanalyse.
Naast de richtlijnen wordt gewerkt met technische normen zoals de IEC/EN 60079-reeks. Deze normen beschrijven onder andere:
Voor zone 0 geldt dat niet alleen het armatuur gecertificeerd moet zijn, maar dat ook installatie en aansluitmaterialen volledig volgens norm moeten worden uitgevoerd.
ATEX zone 0 installaties moeten strikt worden gecontroleerd. Inspecties zijn bedoeld om te waarborgen dat apparatuur veilig blijft functioneren en dat er geen afwijkingen ontstaan die een ontstekingsbron kunnen vormen.
In zone 0 zijn onderhoud en inspectie vaak intensiever dan in zone 1 of zone 2, vanwege het permanente explosierisico.
ATEX zone 0 vraagt om maximale technische zekerheid. Met de juiste verlichting en installatie voorkom je risico’s en voldoe je aan de strengste richtlijnen binnen explosiegevaarlijke omgevingen.
Stabicom levert explosieveilige verlichtingsoplossingen voor industriële toepassingen en ondersteunt bij advies en projectmatige toepassingen.
Bekijk onze ATEX-verlichting voor zone 0 toepassingen of neem contact op voor advies op maat..
Neem contact op